Nagrik Sahabhag Ani Gav Vikas

Nagrik Sahabhag Ani Gav Vikas गाव विकासगाव विकास हि संकल्पना हि परिवर्तनाचा विचार मांडणारी आहे. शासनाच्या गावासाठी तयार करण्यात आलेल्या विविध सर्व योजना, सेवा व सोयी ह्या पात्र लाभार्थी व लोकांपर्यंत योग्य शासनाच्या धोरणाने पुरविणे आणि त्याची परिणामकारक अमलबजावणी होणे हे महत्वाचे ठरते.

Nagrik Sahabhag Ani Gav Vikas घटक व बाबी

गाव विकास करिता ग्राम पातळीवरील खालील घटक परिणामकारक ठरतात आणि गाव विकासात महत्वाची भूमिका असावी लागते.

गावातील कर्मचारी यांचा सहभाग व सचोटी
गावातील कर्मचारी यांचा सहभाग व सचोटी
गावातील पदाधिकारी यांची भूमिका
गावातील नागरिकांचा सहभाग
ग्रामसभेत सहभाग
गावात मोहिम व चळवळ निर्माण करणे
सकारात्मक विचार

गावातील कर्मचारी यांचा सहभाग व सचोटी

गाव विकास होण्याच्या अनुषंगाने गाव पातळीवर काम करणारे शासकीय घटक असणारे सर्व कर्मचारी यांचा सहभाग व हजेरी अत्यंत महत्वाची आहे. कर्मचारी यांची उदासीनता विकासाला खिळ घालते.
गावात कार्यरत असणारे स्थानिक स्वराज्य संस्थेत प्रशासकीय यंत्रणेत काम करणारे ग्राम पंचायत अधिकारी यांची महत्वाची भूमिका अभियाने राबविण्याकरिता आहे. तसेच गावातील गाव पातळीवर व गावातील लोकांशी थेट संवाद साधणारे जिल्हा परिषद शाळा मधील शिक्षक, अंगणवाडी सेविका, आरोग्य सेवक, आरोग्य परिचारिका, तलाठी, कृषी सहाय्यक या कर्मचारी यांचे देखील सहकार्य असणे आवश्यक आहे. त्यांच्या काम करण्याची जबाबदारी व सचोटी हि महत्वाची ठरते.

गावातील पदाधिकारी यांची भूमिका

गाव विकास होण्याकरिता शासकीय कर्मचारी यांच्या व्यतिरिक्त स्थानिक पातळीवरील गावातील पदाधिकारी यांनीही विकासाचे पऊल पुढे उचलणे आवश्यक आहे. गावातील शासकीय कर्मचारी यांना गाव विकास मध्ये सहभागी करून घेऊन त्यांच्या मार्फत तांत्रिक अडचणी सोडवून सर्वांगीण विकास करून घेणे आवश्यक आहे.

गावातील नागरिकांचा सहभाग

गावातील महिला बचत गट, शेतकरी बचत गट, गावातील युवक, सामाजिक संस्था, भजनी मंडळे आणि लोक जागर करणारे इतर नागरिकांचा वर्ग यांची भूमिका ग्राम पंचायत स्तरावर राबविण्यात येणारे अभियाने राबविण्याकरिता अत्यंत महत्वाची आहे. यांच्या सहकार्याशिवाय विकास नाही.

ग्रामसभेत सहभाग

गाव विकास होण्याच्या दृष्टीने ग्रामपंचायत अंतर्गत येणाऱ्या सर्व गावातील मतदारांनी ग्रामसभेस हजर राहणे आवश्यक आहे. प्रत्येक लोकांनी गावाचा विकास कशा होईल यावर विचार करणे आवश्यक आहे. गाव विकास करिता शासनाद्वारे निर्मित योजना, अभियान आणि नियम यांची माहिती मिळते आणि योग्य तो निर्णय घेण्याच्या क्षमतेत वाढ होण्यास मदत होते.

गावात मोहिम व चळवळ निर्माण करणे

गाव विकास होण्याकरिता गावात चळवळ आणि मोहीम निर्माण व्हावी याकरिता सर्वांनी एकत्र येणे आवश्यक आहे. मोहिमेत गावातील तरुण, महिला व पुरुष यांचा सहभाग हा पूर्णपणे असणे गरजेचे आहे. अभियानाची व्याप्ती हि याच समूहावर अवलंबून असते. असा सहभाग १०० टक्के प्राप्त करण्यास सक्षम असलेल्या ग्रामपंचायतीला विकासापासून व कोणतेही अभियान राबविण्यापासून रोखू शकत नाही. विविध अभियान करिता हा सहभाग महत्वाची भूमिका पार पडतो.

सकारात्मक विचार

गावातील सर्व कर्मचारी यांनी मी गावासाठी आहे आणि गाव माझं आहे हि भूमिका ठेऊन जर काम केले तर गाव विकास दूर नाही. हा विचार गावातील सर्वच घटकांनी बाळगणे हे देखील महत्वाचे आहे. एक सकारत्मक विचार पूर्ण गाव बदलू शकतो.